Sardinië wordt vaak overgeslagen voor de bekendere Mediterrane namen, maar voor wie met een camera op reis gaat is dat eigenlijk goed nieuws. Minder massatoerisme betekent minder mensen in beeld, minder wachten op dat ene rustige moment en meer eiland dat er nog precies zo uitziet als het al eeuwen doet. Onderstaand overzicht is geen algemene reisgids, maar een selectie van plekken die zich specifiek lenen voor fotografie: door hun licht, hun compositie of simpelweg omdat je er, in tegenstelling tot de bekende hotspots, nog rustig kunt opstellen.

Het noorden van Sardinië

1. Spiaggia di Cala li Cossi: wacht op het laatste licht

Sla de Costa Smeralda over en loop in plaats daarvan de 10 tot 15 minuten over het rotspad naar de Spiaggia di Cala li Cossi, bij het dorpje Costa Paradiso. Dit is een baai die pas echt gaat werken zodra de dagjesmensen vertrekken. Blijf tot het einde van de middag: het licht wordt zachter, de rotsen krijgen kleur en je hebt een gerede kans om vrijwel alleen te staan als de zon in de Middellandse Zee zakt. De combinatie van scherpe rotsformaties, helder water en een lage zonnestand maakt dit een van de beste plekken van het hele eiland voor landschapsfotografie.

2. Castelsardo: architectuur en avondlicht

Dit middeleeuwse bergdorp, gedrapeerd over een eeuwenoude heuveltop met burcht en kathedraal, is overdag al fotogeniek, maar wordt pas echt interessant na zonsondergang. De nauwe steegjes van de citadel lenen zich uitstekend voor straatfotografie, en Castelsardo by night geeft je het warme Italiaanse vakantiegevoel dat het altijd lekker doet. Niet alleen op een foto, overigens. Puntje is wel dat je hier niet de enige bent; het oude bergdorp is een toeristentrekker. Top tip is om in de citadel je accommodatie te zoeken. Misschien wat prijziger, maar geeft je de mogelijkheid om 's avonds ongegeneerd met je camera door de straatjes te trekken.

3. Asinara: ezels, verval en zeegezichten in één

Het eiland Asinara combineert drie fotogenieke elementen die je zelden samen vindt: een kolonie albino-ezels, de vervallen gebouwen van een voormalige gevangenis en compromisloos helder Mediterraan water. De enige manier erheen is per boot, wat meteen betekent dat je nooit met te veel mensen tegelijk aankomt. Én je kunt genieten van het kleurrijke onderwaterleven tijdens een duik in het felblauwe water (onderwatercamera mee!). De ezels zijn onvoorspelbaar genoeg om verrassende, spontane beelden op te leveren, en de urbex-locaties geven een heel ander landschap dan de rest van het eiland. Overigens is dit eiland ook aangewezen als Important Bird Area, onder andere vanwege een significante populatie slechtvalken én is er een opvangplek voor zieke of gewonde zeeschildpadden.

4. Grotta di Nettuno: licht in de diepte

De afdaling naar de Grotta di Nettuno voert via een duizelingwekkende trap langs de kliffen, met de zee die honderden meters lager tegen de rotsen beukt. Fotografisch is vooral de weg naar beneden interessant: de uitgehouwen paden in de rots leveren sterke lijnen en schaalcontrast op. Kom zo vroeg mogelijk, de wandeling trekt veel bezoekers en je wilt niet halverwege je compositie een groep egomane selfiegekkies in beeld hebben.

5. De kustwegen: stop vaker dan je denkt nodig te hebben

Vooral het noorden en oosten van Sardinië hebben spectaculaire kustwegen, met achter elke bocht een nieuw uitzicht. Voor fotografen is dit reden genoeg om een auto te huren en simpelweg vaker te stoppen dan de planning toelaat. Sterke routes zijn de SP49 van Bosa naar Alghero, delen van de SP90 langs Costa Paradiso richting de Costa Smeralda, en de SP125 richting Baunei, met een omweg naar Pedra Longa, waar het land bijna loodrecht de zee in stort. Reken bewust extra tijd in: de beste beelden onderweg zijn zelden gepland.

Het midden

6. Bosa: kleur en gouden uur

Bosa is een van de meest fotogenieke dorpjes van het eiland dankzij de kleurrijke gevels in de smalle straatjes. Rond schemering, als het licht warm wordt en de geuren van de Italiaanse keuken door de straatjes trekken, komt dit dorpje pas echt tot leven. De rivierpromenade biedt een mooi alternatief compositievlak: water, kleurrijke huizen en de heuvel met het kasteel op de achtergrond.

7. Baunei en Lanusei: weidse uitzichten en beeldbepalende lijnen

De bergdorpen aan de oostkant van Sardinië zijn ideaal voor wie van weidse landschapsopnames houdt. Baunei ligt zo tegen de bergwand geplakt dat het silhouet alleen al een compositie is, en vanaf de bergkam erachter kijk je uit over de Cala Gonone en de baai van Pedra Longa. Lanusei heeft een opvallende treinbrugbocht (denk Harry Potter, maar dan dus Mediterraan) die goed werkt als leidende lijn in een breder landschapsbeeld. 

Altijd vermijden: de boottocht langs Cala Gonone naar Cala Luna

Voor fotografen, en eigenlijk voor iedereen met een menselijke inslag, is dit vaartochtje af te raden. Zelden heb ik mezelf acht uur lang (!) zo ongemakkelijk gevoeld als tijdens deze tocht langs de op zich dramatisch mooie baaien van Cala Gonone. De loodrecht het water in kletsende krijtrotsen zorgen voor een bijzondere setting voor zonaanbidders én fotografen, maar de logistiek en de hysterische drukte (in het hoogseizoen) maken dit een plek waar je je verre van moet houden. 

De baaien die op Instagram zo rustig ogen, zijn namelijk in werkelijkheid overvolle stranden waar meerdere ferry's tegelijk hun lading lossen. En jij wordt daar als een schaap naar de slacht ook heen gebulkt. Composities zonder mensen zijn hier vrijwel onmogelijk, en de tijd die je aan boord en wachtend doorbrengt, kun je beter besteden aan een van de rustigere baaien verderop op deze lijst. Een absolute tourist trap en een best treurige reminder van hoe hoe oncomfortabel mensen zichzelf kunnen laten voelen alleen maar voor wat Instagram-likes.

8. Op zoek naar de Nuraghi: prehistorische structuren als onderwerp

Door heel Sardinië liggen ruim 6500 Nuraghi, eeuwenoude stenen wachttorens uit de bronstijd. Deze torens zijn vernoemd naar de originele bewoners van het eiland, de Nuraghi. Voor fotografen die geïnteresseerd zijn in textuur, archeologie en het mooie van het verwoeste zijn een paar plekken bijzonder sterk:

• Su Nuraxi di Barumini, een Unesco-erkend prehistorisch dorp rond een grote burcht, met veel structuur en reliëf om mee te werken.
• Parco Archeologico Naturalistico di Santa Cristina, met een geometrische, in de grond uitgehakte watertempel die door de rechte lijnen en symmetrie ongewoon goed fotografeert.
• De verspreide Tomba dei Giganti, grafmonumenten van menhirs, onder andere bij Baunei.

Kom bij voorkeur vroeg of laat op de dag: schuin invallend licht doet veel voor de textuur van het oude steen.

9. Orgosolo: muurschilderingen als onderwerp

Orgosolo is het epicentrum van de Sardijnse streetart, met muren vol werk dat uiteenloopt van Picasso-achtige stijlen tot realistische taferelen en politieke statements. Voor wie geïnteresseerd is in streetart of voor de documentairefotograaf is dit dorp, en eigenlijk bijna elk dorp op het eiland, een goudmijn. Loop de straten rustig af op een moment dat er weinig verkeer is, veel muren staan namelijk vlak langs de weg.

10. De baaien van Oost-Sardinië

De oostkust, met rotspartijen die loodrecht de zee in storten en rustige, vrijwel lege baaien omringd door bergketens, is fotografisch sterker dan de drukkere Costa Smeralda. Vermijd Cala Gonone en Santa Maria Navarrese, zoals hierboven benoemd. Een minder bekende optie is de baai rond Marosini/Foxi Manna, waar je de rust en de dramatische kustlijn nog grotendeels voor jezelf hebt.

Het zuiden

11. Industrieel erfgoed van Zuidwest-Sardinië

Het mijnbouwverleden van Zuidwest-Sardinië heeft een indrukwekkend landschap van verlaten fabrieken en spookdorpen achtergelaten, met als hoogtepunt de Laveria Lamarmora: een oude ertswasserij op een steile berghelling die uitkijkt over de Middellandse Zee. Voor wie urbex of industriële fotografie combineert met landschap is dit een van de meest onderscheidende locaties van het hele eiland. Wie een extra uitdaging zoekt: vanaf Iglesias is de site ook per fiets te bereiken, via een route langs verlaten dorpen met enige fotogenieke momenten onderweg.

12. Cagliari: stad, flamingo's en licht over zee

De hoofdstad Cagliari biedt een heel ander soort beeld dan de rest van het eiland: smalle straatjes, pleinen als de Via Santo Domenico en het Piazza S. Sepolcro, en uitzicht vanaf het Bastion van San Rémy. Het meest onderscheidende onderwerp is echter de kolonie flamingo's in het Parco naturale Molentargius-Saline, halfdroge zoutpannen omgetoverd tot natuurgebied. Ga er vroeg op de fiets doorheen voor het beste licht en de minste hitte, en houd rekening met weinig schaduw in de zomer.

Sardinië: een extreem veelzijdige fotovakantiebestemming

Van weidse landschappen tot knusse Mediterrane straatjes en van een unieke geschiedkundige objecten tot urbexlocaties; Sardinië heeft het allemaal. Dit maakt dit tot een bijzondere en unieke plek om met je camera naartoe te trekken. Zorg dus dat je genoeg verschillende lenzen bij je hebt, dan is het prijsschieten op dit eiland. Veel plezier!